Closure
In september 2023 overleed mijn lieve moeder. Na haar crematie bleef een vraag in mijn gedachten hangen: Hoe wil ik dit rouwproces afsluiten? Samen met mijn zus besloten we om haar as terug te brengen naar haar geboortegrond in Falmouth, Engeland. Als plek kozen wij het graf van haar grootvader. De plek waar ook de as van haar moeder en van mijn vader is uitgestrooid.
Dit beeldverhaal voelt voor mij als een betekenisvolle manier om het rouwproces af te sluiten. Het was alsof alles op zijn plek viel. Een terugkeer naar de oorsprong, waarbij een symbolische cirkel werd gesloten. Lieve mam, je bent weer thuis!
Soms heb ik tijd nodig om ruimte te maken in mijn hoofd, voor wat ik noem mijn mijmermoment. Daarvoor zoek ik een rustige plek, het liefst aan zee. Zo ook tijdens onze vakantie in de zomer van 2024 in Cornwall, Engeland.
Genietend van de stilte en het uitzicht viel mijn blik op een rouwkrans. Dit stille, vergankelijke tafereel raakte mij en werd de inspiratie voor dit beeldverhaal.
Het geboortehuis van mijn moeder staat in het kleine dorpje Penryn in het zuidwesten van Engeland. Hier, op 10 april 1942, is mijn moeder geboren. In onze familie wordt deze plek steevast aangeduid als ‘opposite the Seven Stars’. Een pub met geschiedenis; sinds 1540 verwelkomt het al dorstige gasten.
De Falmouth begraafplaats bestaat sinds 1857 en is gelegen op een glooiend terrein en grenst aan het strand en de zee. Met zijn oorlogsgraven draagt het een tastbare herinnering aan de Tweede Wereldoorlog in zich.
John McCoy, de grootvader van mijn moeder, ligt hier begraven. Als kind namen mijn ouders mij elk jaar mee naar deze plek. Ik herinner mij hoe mijn vader over de bijzondere ligging en zijn historische betekenis van deze begraafplaats sprak.
Op een of andere manier ervaar ik een gevoel van rust als ik deze begraafplaats bezoek. Er heerst een serene, bijna tijdloze sfeer die mij aanspreekt. De begraafplaatsen in Engeland vind ik sowieso bijzonder, misschien wel omdat er zoveel oude graven te vinden zijn. Het lijkt wel alsof de graven daar langer blijven bestaan, in tegenstelling tot wat ik gewend ben in Nederland.
Tijdens mijn bezoeken aan de begraafplaats word ik herhaaldelijk begroet door roodborstjes. In de Engelse folklore speelt het roodborstje, de "robin", een bijzondere rol. Ze worden vaak gezien als spirituele boodschappers van overleden geliefden, wat elke ontmoeting met hen speciaal maakt.
Daarnaast heeft een buizerd deze plek als zijn jachtterrein gekozen. Tot mijn verrassing lijkt mijn aanwezigheid hem totaal niet te deren. Zelfs als ik dicht langs hem loop, blijft hij onverschrokken zitten. Ook mijn dronevluchten negeert hij volledig. In gedachten zie ik hem als de stille bewaker van deze graven, de grafbewaarder van de begraafplaats.
Terwijl ik op weg ben naar het graf van de grootvader van mijn moeder, glijden mijn ogen langs de teksten op de grafstenen. Steeds weer kom ik variaties tegen van de zin ‘Gone but not forgotten’. Aangekomen bij zijn graf, stel ik mezelf de vraag: hoe letterlijk mag je die woorden nemen wanneer je naar de staat van zijn graf kijkt?
Samen met mijn vrouw, zus en zwager maken we het graf schoon. Het vergt de nodige inspanning om de overwoekerde vegetatie te verwijderen, maar langzaam komt het graf weer tevoorschijn. Terwijl we bezig zijn, landt de buizerd opnieuw in onze nabijheid. Nieuwsgierig volgt hij onze bewegingen, alsof hij deel uitmaakt van dit moment. Het is tijd om mijn moeder uit te strooien.
Op de avond voor mijn vertrek uit Falmouth ga ik voor een laatste afscheid nog een keer terug naar het graf. Wanneer ik aankom, zie ik de buizerd opnieuw, hij vliegt een rondje boven zijn terrein. Niet ver van mij vandaan kiest hij een plekje in de avondzon.
Zijn blik lijkt even vol betekenis op mij te rusten. Ik groet hem zachtjes en bedank hem voor zijn stille aanwezigheid gedurende deze dagen.
Samen hebben we mijn moeder haar laatste rustplaats gegeven, op een plek die haar dierbaar was. In stilte hoop ik dat ze heeft meegekeken en genoten, misschien wel door de ogen van de buizerd.
Lieve mam, je bent weer thuis!